Diş eksikliği arttıkça çiğneme zorlaşır, konuşma etkilenir ve zamanla yüz hatlarında değişiklikler görülebilir. Protezler, bu işlevleri geri kazandırmayı amaçlar.
Seçenekler
Sabit protezler (köprü)
Eksik dişin iki yanındaki dişlerden destek alınarak yapılır. Hasta tarafından çıkarılamaz. Destek dişlerin sağlam olması gerekir.
Hareketli protezler
Tam protez, hiç diş kalmadığında uygulanır ve dokuya oturarak tutunur. Bölümlü protez, bazı dişler mevcutken kalan boşlukları tamamlar; kancalar veya hassas tutucularla desteklenir.
İmplant destekli protezler
Alt çenede tam protezlerin oynaması sık karşılaşılan bir sorundur. Birkaç implant yerleştirilerek protezin üzerine oturması ve daha stabil olması sağlanabilir.
Hangi seçeneğin uygun olduğu; kalan diş sayısı, çene kemiğinin durumu, diş eti sağlığı ve günlük yaşam beklentilerinize göre birlikte belirlenir.
Alışma süreci
Yeni proteze alışmak zaman alır. İlk günlerde:
- Konuşmada değişiklik hissedilebilir — yüksek sesle okumak alışmayı hızlandırır
- Tükürük artışı olabilir
- Bazı bölgelerde baskı ve vurma hissi olabilir
Vuran bölgeler basit bir düzeltme ile giderilir. Bu yüzden ilk haftalardaki kontrol randevuları önemlidir; ağrıya katlanmak yerine kliniğe başvurmanız gerekir.
Beslenme
Başlangıçta yumuşak ve küçük lokmalarla başlayıp, her iki taraftan dengeli çiğnemeye çalışın. Sert ve yapışkan gıdaları ilk dönemde erteleyin.
Bakım
- Protezinizi her öğünden sonra çıkarıp su altında temizleyin
- Protez fırçası ve uygun temizleyici kullanın; normal diş macunu çizebilir
- Gece çıkarılması öneriliyorsa suda saklayın, kurumaya bırakmayın
- Kalan doğal dişlerinizi ve diş etlerinizi fırçalamayı ihmal etmeyin
- Yılda en az bir kez kontrol ettirin
Protez zamanla neden gevşer?
Diş kaybından sonra çene kemiği zamanla erimeye devam eder. Bu yüzden ilk gün tam oturan bir protez yıllar içinde gevşeyebilir. Bu durumda astarlama (rebazaj) veya yenileme gündeme gelir. Gevşemiş bir protezi eczaneden alınan yapıştırıcılarla uzun süre kullanmak, kemik erimesini hızlandırabilir.
Protezinizde vurma, ağrı ya da gevşeme varsa lütfen kliniğe başvurun; kendiniz düzeltmeye çalışmayın.
Sık sorulan sorular
Protezle her şeyi yiyebilir miyim?
Alışma süreci tamamlandığında çoğu besin tüketilebilir; ancak çok sert ve yapışkan gıdalar zorlayıcı olabilir. İmplant destekli protezlerde çiğneme gücü genellikle daha yüksektir.
Protezimi gece çıkarmalı mıyım?
Çoğu durumda dokuların dinlenmesi için gece çıkarılması önerilir. Ancak bu, protezin türüne ve ağız yapınıza göre değişir; hekiminizin yönlendirmesine uyun.
Protez kaç yılda bir yenilenmeli?
Kesin bir süre yoktur. Çene kemiğindeki değişim, protezin aşınması ve ağız içi koşullara göre değişir. Düzenli kontrollerde uyumu değerlendirilir.